Radovi Jože Plečnika u Ljubljani
Radovi Jože Plečnika u Ljubljani | |
---|---|
![]() | |
[[Datoteka:|200px]] | |
![]() | |
Registriran: | 2021 (31. zasjedanje) |
Vrsta: | Kulturno dobro |
Mjerilo: | i, iii |
Ugroženost: | no |
Referenca: | UNESCO |
Radovi Jože Plečnika u Ljubljani predstavljaju primjer urbanog dizajna usmjerenog na mijenjanje identiteta grada nakon raspada Austro-Ugarske imperije, kada se iz provincijskog grada pretvorio u simboličnu prijestolnicu Slovenije. Transformacija se zasnivala na arhitektonskom dijalogu sa starijim gradom, služeći potrebama modernog društva 20. stoljeća u nastajanju.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d5/Jo%C5%BEe_Ple%C4%8Dnik_%281943%29%2C_Zbirka_upodobitev_znanih_Slovencev_NUK_-_Crop1.jpg)
Jože Plečnik je rođen 1872. u Ljubljani. Školovao se u Grazu, i umjetničkoj akademiji u Beču, odsjek arhitekture, kod Otta Wagnera. Poslije studija radio je kratko u Italiji, zatim deset godina u Beču u Wagnerovom studiju i na kraju kao slobodni arhitekt. Između 1911 i 1921 Plečnik je živio u Pragu a između Prvog i Drugog svjetskog rata u Ljubljani.
Plečnikova Ljubljana je usko povezana sa njegovim domom u ljubljanskom naselju Trnovo. Kopnena osa od Trnova i istoimenog mosta, po Emonskoj i Vegovoj cesti, pa sve do centra grada i Kongresnog centra i parka Zvijezda nosi Plečnikovu ideju. Vodenu osu čine njegovi projekti uređenja riječnog toka rijeke Ljubljanice, njene pritoke Gradoščice, riječnih obala u centru grada, Čevljarskog mosta, poznatog Tromostovja, i riječne brane. Plečnikova djela se nalaze uzduž obe linije, kopnene i vodene, te stvaraju cjelinu koja se danas naziva Plečnikova Ljubljana. Sastoji se od trgova, parkova, ulica, šetališta, mostova i javnih objekata (Nacionalna biblioteka, crkve, tržni centri, groblje)[1]
Prije proglašenja za svjetsku baštinu Ljubljana je dobila nekoliko priznanja:
- Evropska komisija proglasila je Ljubljanu Zelenom prijestolnicom Evrope 2016.
- Ljubljana je osvojila i turistički Oscar, Zelenu jabuku Međunarodnog udruženja turističkih novinara i pisaca FIJET.
- Ljubljana je na konferenciji Global Green Destinations Day, dva puta uvrštena među 100 najbolje razvijenih zemalja u vidiku održivog razvoja na svijetu (Global Top 100 Sustainable Destinations).
- Turistička Zajednica Slovenije na Slovenskim danima turizma dodijelila je prvo mjesto u kategoriji urbanih jezgri za ekološku zonu Slovenska cesta te prvo mjesto u kategoriji većih mjesta.
- Pojedinačna arhitektonska ostvarenja Jože Plečnika su proglašena za spomenike kulture nacionalnog značaja, prema Pravilniku o proglašenju rada arhitekta Jožeta Plečnika u Ljubljani (Službene novine Republike Slovenije Br. 51/09 od 3. juli 2009.)
Godine 2021. i UNESCO je Plečnikovu Ljubljanu proglasio za Svjetsku baštinu.[2][3]
-
Trnovački most
-
Zeleno šetalište
-
Tržnica
-
Šetalište uz ostatke starog rimskog grada Emone
- ↑ Plečnikova Ljubljana - Pristupljeno 23.11.2021
- ↑ „Slovenija, spomenici upisani na listu svjetske baštine”. UNESCO: Svjetska baština. Pristupljeno 19. 11. 2021.
- ↑ „Radovi Jože Plečnika u Ljubljani”. UNESCO: Svjetska baština. Pristupljeno 19. 11. 2021.